«Μακάριοι οι μη ιδόντες… και πιστεύσαντες!…» (Ιωάν. 20, 29)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Είναι ευτυχείς όσοι πιστεύουν στον Θεό… χωρίς να χρειάζονται φυσικές ή λογικές “αποδείξεις” για να στηρίξουν την άδολη αυτή πίστη τους!
Η Κυριακή του Θωμά, που έπεται της Λαμπροφόρας Κυριακής, γιορτάζεται από την Ορθόδοξη Εκκλησία μας ως άλλο Πάσχα -Αντίπασχα- και ως ημέρα… επιβεβαίωσης της Ανάστασης του Χριστού, με εμπειρική ψηλάφηση των πληγών της Σταύρωσής Του! Ο Νικητής του θανάτου και της φθοράς… συγκαταβαίνει στην αδύναμη πίστη των ανθρώπων, που είχαν “ανάγκη” να ψηλαφήσουν -μέσω των χειρών του Θωμά- τις πληγές του Θεανδρικού σώματος… για να πιστωθούν τον απόλυτο ρεαλισμό της Αναστάσεώς Του, από τους νεκρούς…!
«Εάν μη ίδω εν ταις χερσίν Αυτού τον τύπον των ήλων… και βάλω τον δάκτυλόν μου εις τον τύπον των ήλων… και βάλω την χείρα μου εις την πλευράν Αυτού… ου μη πιστεύσω!» (Ιωάν. 20, 25)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Αν δεν δω στα χέρια του Χριστού τα σημάδια από τα καρφιά της Σταύρωσης… κι’ αν δεν αγγίξω με το δάχτυλό μου τις τρύπες που έμειναν από τα καρφιά… και αν δεν βάλω το χέρι μου στην πλευρά Του, για να ψηλαφήσω την σχισμή από την λόγχη του Ρωμαίου στρατιώτη… δεν πρόκειται ποτέ να πιστέψω!
«…Ω, καλή απιστία του Θωμά, των πιστών γαρ τας καρδίας εις επίγνωσιν ήξε…»! (Από την υμνολογία του Αντίπασχα)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Ω, πόσο καλή αποδείχτηκε η δυσπιστία του Θωμά! Γιατί οδήγησε τις καρδιές των πιστών σε βέβαιη επίγνωση της αλήθειας, με τρόπο εμπειρικό…!
Η εκπεφρασμένη με απροσποίητη ειλικρίνεια “ανάγκη” της ψυχής του Θωμά να πιστωθεί εμπειρικά την αλήθεια… ψαύοντας ιδιοχείρως τις πληγές επάνω στο Αναστημένο Σώμα του Χριστού, προσήψε στον αφοσιωμένο Απόστολο τον (άδικο) χαρακτηρισμό του «απίστου»! Δεν ήταν “εμπαθής απιστία” η απαθής δυσπιστία του Θωμά, να δεχθεί ατεκμηρίωτα την πληροφορία της Ανάστασης του Σωτήρα! Η αξίωση του μαθητή να ψαύσει τα μετατραυματικά ίχνη των πληγών… από την Σταύρωση του Διδασκάλου του, είχε έρεισμα ακατηγόρητης εύλογης προσδοκίας! Ο Θωμάς είδε με τα μάτια του τον Χριστό να πεθαίνει, ως άνθρωπος, επάνω στον Σταυρό… όπως τον είδαν όλοι οι μαθητές που ήταν παρόντες στην Σταύρωση του Διδασκάλου τους. Όταν, όμως, ο Χριστός εμφανίστηκε στους Αποστόλους για 1η φορά μετά την Ανάστασή Του, ο Θωμάς απουσίαζε… και δεν είδε οφθαλμοφανώς, όπως οι άλλοι, τον Αναστάντα Κύριο. Ένοιωσε, λοιπόν, την ανάγκη να “πιστωθεί” κι’ αυτός με τα δικά του μάτια, όχι με των άλλων, την αλήθεια της Ανάστασης…
Ο Θωμάς απουσίαζε από την σύναξη των Αποστόλων στο Υπερώο της Σιών, όταν ο Αναστάς Κύριος Ιησούς Χριστός εισήλθε «κεκλεισμένων των θυρών» και στάθηκε μπροστά στους ενεούς, έμφοβους και έντρομους Μαθητές Του. Κι’ αυτό, βέβαια, δεν έγινε καθόλου “τυχαία” αλλ’ «οικονομικώς», δηλ. κατ’ “οικονομίαν” της Θείας Πρόνοιας, ως αφορμή για περαιτέρω διερεύνηση και πιστοποίηση της αλήθειας περί της Αναστάσεως του Χριστού. Επειδή, η Ανάσταση του Σωτήρα, επρόκειτο -μετά την Πεντηκοστή- να κηρυχθεί από τους Αποστόλους, άρα και από τον ίδιο τον Θωμά, ως χαροποιό μήνυμα σωτηρίας «εις πάντα τα έθνη…» (Ματθ. 28, 19), ήταν ανάγκη να πιστοποιηθεί εμπειρικώς… αδιαμφισβήτητα!
Ο Θωμάς δεν υπήρξε ποτέ άπιστος… παρά δύσπιστος κάποια στιγμή, και τόσο μόνο… όσο χρειαζόταν για να “πιστωθεί” εμπειρικά την αλήθεια και αυτός… κι’ εμείς -οι ανά τους αιώνες Χριστολάτρες- με την δική του “αντιπροσωπευτική” επιβεβαίωση! Διότι, η δυσπιστία εκείνη του Θωμά “απάντησε προληπτικά” στην δική μας (ανομολόγητη) ψυχική ανάγκη να “ψηλαφήσουμε” -διά χειρών Θωμά- τον Αναστημένο Κύριό μας! Γιατί, η πραγματική θεογνωσία (όπως βιώνεται στην Ορθόδοξη Ανατολή…) δεν “στοχάζεται” τον Θεό νοησιαρχικά, αλλά Τον “ψηλαφά” εμπειρικά… αγγίζοντας με ευλάβεια και καταφιλώντας με λατρεία τους «τύπους των ήλων» (τις τρύπες των καρφιών) επάνω στο πανάγιο σώμα… αναφωνώντας μαζί με τον Θωμά: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου… δόξα Σοι!» (Ιωάν. 20, 28.)
Η αξίωση του Θωμά να “ψηλαφήσει” το (πληγωμένο από τα καρφιά [ 1 ] και την λόγχη) αγιώτατο Θεανδρικό σώμα… δεν ήταν καθόλου αναιδής και παράλογη! Αντιθέτως, ήταν εύλογη, ευλαβική και ανθρώπινη! Ούτε ήταν προϊόν κακόπιστης αμφισβήτησης και ανευλαβούς αμφιβολίας, αλλά “χρεία ψυχής” για μια απόλυτα ρεαλιστική πιστοποίηση της αλήθειας κι’ εμπειρική επιβεβαίωση, πριν αποσταλεί ο Θωμάς σε έθνη βάρβαρα, για να κηρύξει μια Ανάσταση εκ νεκρών που δεν είχε δει… όπως είδαν όλοι οι άλλοι συμμαθητές του! Διότι, πώς μπορούσε να κηρύξει σε άλλους, και μάλιστα με τρόπο πειστικό, κάτι τόσο θαυμαστό και παράδοξο… την ρεαλιστική “εμπειρία” του οποίου ο ίδιος -μόνος αυτός- είχε υστερηθεί…;!
Ο Θεός ποτέ δεν στέργει να “εκδώσει αποδείξεις” της αλήθειας Του… γιατί έτσι θα καταργούσε “βίαια” την αυτεξουσιότητα της (αβίαστης) ελευθερίας μας να Τον πιστέψουμε… ή να Τον απορρίψουμε! Το απώτατο “όριο” συγκατάβασης του Θεού στην αδυναμία μας, φτάνει μόνον έως πανίσχυρων “ενδείξεων”… που, όμως, ενώ δεν “σύρουν” τις ψυχές μας σε “στανικό” πειθαναγκασμό… όπως οι “αποδείξεις”, μπορούν να “υπερφαλαγγίσουν” εναργώς βιωματικά την απουσία “αποδείξεων”! Οι “αποδείξεις” [ 2 ] που απαιτεί το αλαζονικό μυαλό μας, συνιστά έναν άτεγκτο κι’ ανελεύθερο μηχανισμό επιβολής “εξαναγκασμού” στην ψυχή, εκβιάζοντάς την να πιστέψει κάτι που αρνείται! Ενώ οι “ενδείξεις” είναι μία ελεύθερη υποστήριξη της καλοπροαίρετης ψυχής, που ενεργοποιεί αβίαστα το μυστήριο της Πίστης… ανοίγοντας τα ψυχικά αισθητήρια σε υπέρλογες “ψηλαφήσεις” της αλήθειας!…
«Έστι δε πίστις ελπιζομένων υπόστασις, πραγμάτων έλεγχος ου βλεπομένων…» (Εβρ. 11, 1).
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Πίστη είναι η πνευματική υποστασιοποίηση αυτών που ελπίζουμε ότι υπάρχουν… και η απόλυτη πεποίθηση ύπαρξης πραγμάτων που δεν βλέπονται με τα χοϊκά μας μάτια!
Στο μυστήριο της εν Χριστώ ζωής… η χρονική σειρά ανάμεσα στο “πρότερο” και το “ύστερο” στην πορεία της πίστης, που υπαγορεύει η “ασθησιοκρατική” λογική αυτού του κόσμου, ανατρέπεται. [ 3 ] Η ελευθερία της πίστης -που είναι δύναμη… και όχι αδυναμία!- αποδέχεται ταπεινά τις ισχυρές “ενδείξεις” των Αληθειών του Θεού… τις οποίες λαμβάνει και αξιοποιεί λυτρωτικά ο νους του ταπεινού ανθρώπου, πετυχαίνοντας μια απόλυτη “εκλογίκευση” και νοηματοδότηση της ύπαρξής του. Ενώ η ανελευθερία της απιστίας -που είναι αδυναμία… και όχι δύναμη!- απορρίπτει αλαζονικά ο,τιδήποτε “λιγότερο” από… “επιστημονικές αποδείξεις”, εγείροντας μια αλαζονική απαίτηση “αποδείξεων” περί Θεού, που καθιστούν ανεπίδεκτη Κοινωνίας Θεού ζώντος… την φαλκιδευμένη, μέσα στην απιστία της, ψυχή, που βολοδέρνει στα εγκόσμια χωρίς νόημα ύπαρξης… και βαίνει προς τα υπερκόσμια χωρίς ελπίδα αιώνιας ζωής…!
Αξιοποιώντας καλόπιστα τις (εμφανώς μεν απλές… αλλ’ αφανώς ισχυρές!) “ενδείξεις” των Αληθειών του Θεού… οι Χριστολάτριδες ψυχές μας μπορούν να οικοδομήσουν μέσα τους αβίαστα, βοηθούμενες από την Θεία Χάρη, μια δυνατή και ακλόνητη πίστη στην Χριστώνυμη Αλήθεια…! Μέσα από λεπτές διεργασίες ρωμαλέας νοητικής βούλησης, και έναν δυναμισμό πανίσχυρης καρδιακής έλξης.. οι ταπεινές ψυχές οδηγούνται από την Χάρη του Παναγίου Πνεύματος, ελεύθερα και αβίαστα, στην συγκλονιστική βιωματική εμπειρία της Θεομέθεξης και Θεοκοινωνίας… που είναι πολύ πέρα και πάνω από κάθε “απόδειξη” περί Θεού!
Ένας ΚΑΚΟγηρος…
από το Άγιο Βουνό των ΚΑΛΟγήρων.
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ-ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[ 1 ] Οι Χριστολάτρες, αγνοούμε… ή λησμονούμε μια φρικώδη “λεπτομέρεια” (που, ευτυχώς, μας την υπενθυμίζουν οι Άγιοι Πατέρες της Ορθόδοξης Ανατολής), ότι: Το άφθαρτο θεανδρικό Σώμα του Αναστημένου Χριστού, όχι μόνον έφερε τότε, κατά την Ανάσταση και μέχρι την Ανάληψή Του στον Ουρανό, εμφανώς επάνω Του τα σημάδια από τα καρφιά και την λόγχη που το είχαν διαπεράσει, αλλά και ακόμα φέρει -2.000 χρόνια μετά- και θα φέρει στους αιώνες των αιώνων, επάνω του τα στίγματα της Σταύρωσης, προς ένδοξη διατράνωση της ρεαλιστικότατης Θυσίας Του επάνω στον Σταυρό, για την σωτηρία των λογικών Του πλασμάτων!
Όντως καταπληκτικό! Το «τεθεωμένο Σώμα» του Θεανθρώπου Χριστού, κατ’ ευδοκίαν Του, φέρει επάνω Του με “ιερό καμάρι” ως σφραγίδα θεοπρεπή… τις τίμιες Πληγές των Σεπτών Παθών Του! Όπως ένα τιμαλφέστατο κόσμημα -εδώ, στολίδι θεοπρεπούς Ταπεινώσεως!- που επιδεικνύεται με ταπεινή καύχηση… αντί ενός ευτελιστικού ονείδους κακοποίησης που θα “έπρεπε” να αποκρύπτεται με αισχύνη, ενώ είναι ενθρονισμένος -ως Παμβασιλέας των αιώνων!- επάνω στον πανένδοξο και αχειροποίητο Χερουβικό Θρόνο της Τρισήλιας Παντοκρατορίας!…
* * * * * * * * * * * * * *
[ 2 ] Ο υπερήφανος άνθρωπος εκφράζει προκαταβολική εγωιστική επιφύλαξη έναντι του Θεού, απαιτώντας εκβιαστικά από Εκείνον προθύστερες αποδείξεις… ως προϋπόθεση για να πεισθεί και να πιστέψει! Ο ταπεινός άνθρωπος αφήνεται ανεπιφύλακτα, με προκαταβολική εμπιστοσύνη στην θεία Πρόνοια, εκφράζοντας αβίαστα μια ταπεινή προσδοκία ενδείξεων… για να ενισχυθεί η ήδη ενυπάρχουσα πίστη του. Η εγωιστική απαίτηση αποδείξεων και η ταπεινή προσδοκία ενδείξεων, παραπέμπουν σε ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα δύο τέτοιων συμπεριφορών, που έχουν καταγραφεί ως “δρώμενα” του Γολγοθά, στην Σταύρωση του Χριστού:
Εκατέρωθεν της Εσταυρωμένης Χριστώνυμης Παναγάπης, συσταυρώθηκαν δύο εγκληματίες της εποχής εκείνης, ο Γεσμάς και ο Δυσμάς (τα ονόματά τους τα πληροφορούμαστε ανεπίσημα το απόκρυφο «Ευαγγέλιο του Νικοδήμου», που δεν περιέχεται στον “κανόνα” της Καινής Διαθήκης). Αμφότεροι οι ληστές ήταν συσταυρωμένοι δεξιά κι’ αριστερά του Χριστού, απελπισμένοι-έμφοβοι-έντρομοι μπροστά στο φάσμα του επικειμένου θανάτου. Ωστόσο, αν και οι 2 εγκληματίες βρίσκονταν μέσα στις ίδιες συνθήκες επιθανάτιας αγωνίας και απόγνωσης… δεν επέδειξαν την ίδια συμπεριφορά έναντι του Χριστού, που κρεμόταν μεταξύ τους.
Ο ληστής Γεσμάς -εξ αριστερών- απαίτησε από τον Χριστό την λύτρωση… με τρόπο αλαζονικό κι’ εκβιαστικό: «Αν είσαι βασιλιάς… όπως ισχυρίζεσαι, σώσε τον εαυτό σου κι’ εμάς»! Και ο Θεάνθρωπος τον αγνόησε τελείως, δεν γύρισε καν να Τον κοιτάξει… Αντίθετα, ο ληστής Δυσμάς -εκ δεξιών- αιτήθηκε από τον Χριστό σεμνά και ταπεινά, αβίαστα και χρονικώς απεριόριστα, να τον θυμηθεί… όταν θα ξανάρθει στην γη ως βασιλιάς: «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθης εν τη βασιλεία Σου…»! Και, ακριβώς γι’ αυτό, έλαβε από τον Χριστό, μαζί με το φιλεύσπλαχνο βλέμμα Του, και την άμεση απάντηση-υπόσχεση του Σωτήρα: «Αμήν, λέγω σοι, σήμερον μετ’ Εμού έση εν τω παραδείσω…» / Σε βεβαιώ, ότι σήμερα κιόλας, θα είμαστε μαζί στον Παράδεισο της Βασιλείας Μου… (Λουκ. 23, 43)!
Ο ζων Θεός μας είναι Οντολογικά απόλυτα ελεύθερος κι’ ελευθεροποιός… και βρίσκεται υπεράνω κάθε εκβιαστικής “αναγκαιότητας”. Ακριβώς έτσι δημιούργησε και τα λογικά Του πλάσματα: να είμαστε ελεύθεροι από κάθε ηθικό εκβιασμό – εξαναγκασμό – καταναγκασμό… που προσπαθούν να επιβάλουν στην ψυχή μας τα ακάθαρτα πνεύματα -ο σατανάς και η άθλια δαιμονική του συμμορία- και τα δαιμονιώδη πάθη μας! Ο αλαζονικός τρόπος προσέγγισης του Θεού εκ μέρους μας, όπως αντίστοιχα και ο ταπεινός τοιούτος… “απαντώνται” από τον Θεό με διάφορη συμπεριφορική Του στάση…! Αξίζει ν’ ανακαλύψει ο καθένας μας προσωπικά, δοκιμάζοντας “γευσιγνωστικά” τις εκάτερες “γευστικές” εκδοχές της Θεο-μέθεξης… αποφασίζοντας ελεύθερα: τί θα επιλέξουμε ή απορρίψουμε, από τις επιλογές που μας προσφέρουν, αντίστοιχα, η ταπεινότητα της Πίστης… και η αλαζονεία της Γνώσης…!
* * * * * * * * * * * * * *
[ 3 ] Είναι χαρακτηριστική η στιχομυθία της ψυχής με τον Θεό, που διασώζει το «Γεροντικό”. Πρόκειται για μια ψυχή που παλεύει να νικήσει τους δισταγμούς της και να πιστέψει στον Θεό… και ζητά βοήθεια σε αυτή την προσπάθειά της:
– Θεέ μου, δείξε μου… για να πιστέψω!
– Όχι, παιδί μου. Πίστεψε… για να σου δείξω!
